Thất thoát nước là bài toán mà hầu hết doanh nghiệp cấp nước tại Việt Nam đang đối mặt. eKMap Solutions – Quản lý cấp nước tiếp cận vấn đề này bằng cách xây dựng nền dữ liệu GIS chính xác, làm cơ sở để doanh nghiệp kiểm soát thất thoát theo từng khu vực thay vì chỉ nhìn vào con số tổng thể toàn mạng lưới.
Mục lục nội dung:
Thất thoát nước đến từ đâu?
Thất thoát nước trong ngành cấp nước thường được chia thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất là thất thoát vật lý, xảy ra do rò rỉ đường ống hoặc sự cố kỹ thuật. Nhóm thứ hai là thất thoát thương mại, phát sinh từ sai số đo đếm hoặc quản lý dữ liệu khách hàng chưa chặt chẽ.
Để xác định chính xác nguyên nhân thất thoát, doanh nghiệp cần phân tích dữ liệu theo từng khu vực cụ thể. Đây là lý do mô hình DMA (District Metered Area) được sử dụng phổ biến trong ngành nước hiện đại.
DMA là gì và vì sao cần dữ liệu nền chính xác?
DMA chia mạng lưới cấp nước thành các khu vực có thể đo đếm và đánh giá riêng biệt. Mỗi khu vực được kiểm soát bằng đồng hồ tổng, giúp doanh nghiệp so sánh lượng nước cấp vào và lượng nước tiêu thụ thực tế.
Tuy nhiên, DMA chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu nền phía sau được tổ chức đầy đủ. Nếu doanh nghiệp không có thông tin chính xác về mạng lưới, van và ranh giới khu vực, việc phân tích chênh lệch lưu lượng sẽ khó đạt độ tin cậy cần thiết. Vì vậy, công nghệ GIS không trực tiếp thay thế hoạt động kiểm toán thất thoát, nhưng tạo ra nền dữ liệu cần thiết để doanh nghiệp thực hiện công việc này hiệu quả hơn.
Ứng dụng quản lý thất thoát nước trong eKMap Solutions
eKMap Solutions cung cấp một nhóm ứng dụng chuyên biệt cho bài toán thất thoát, gồm ba lớp chức năng chính.
Mô hình quản lý, giám sát thất thoát nước
Hệ thống kiểm soát sản lượng nước cấp vào và nguồn nước tiêu thụ, đồng thời tự động tính toán và trình diễn tỷ lệ thất thoát theo từng phân vùng. Người quản lý có thể theo dõi lịch sử tỷ lệ thất thoát để nhận diện xu hướng thay đổi theo thời gian.
Kiểm soát thất thoát nước theo vùng
Doanh nghiệp có thể lập bản đồ phân vùng theo DMA hoặc DMZ, thiết lập đồng hồ tổng kiểm soát nước cấp vào cho từng khu vực. Chỉ số đồng hồ được ghi nhận trực tiếp bằng thiết bị di động ngoài hiện trường, giúp giảm sai số so với ghi chép thủ công.
Kiểm toán thất thoát trên tuyến ống truyền tải lớn
Với các tuyến ống truyền tải quy mô lớn, hệ thống hỗ trợ lập danh mục và liên kết giữa tuyến chính với các tuyến nhánh trực thuộc. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể khoanh vùng nhanh khu vực phát sinh thất thoát bất thường.
[Ảnh minh họa 2: Giao diện dashboard giám sát tỷ lệ thất thoát nước theo tuyến ống]
Case study: Cấp nước Thanh Hóa xây dựng bản đồ thất thoát nước
Trong giai đoạn hoàn thiện hệ thống năm 2024, Công ty Cổ phần Cấp nước Thanh Hóa đã đưa vào vận hành ứng dụng quản lý thất thoát nước tích hợp trong eKMap Solutions. Công cụ này giúp công ty nhận diện chính xác các khu vực có tỷ lệ thất thoát cao thông qua bản đồ thất thoát nước, từ đó đưa ra giải pháp khắc phục sớm hơn.
Song song với ứng dụng thất thoát, công ty còn triển khai bản đồ tài sản mạng lưới và tích hợp hệ thống SCADA để giám sát lưu lượng, áp lực nước theo thời gian thực. Việc kết hợp ba lớp dữ liệu này, tài sản, thất thoát và giám sát vận hành, giúp Cấp nước Thanh Hóa xây dựng bức tranh toàn diện hơn về hiệu suất mạng lưới trên toàn bộ 14 chi nhánh trực thuộc.
👉 Xem chi tiết: Hành trình chuyển đổi số của Cấp nước Thanh Hóa
Kinh nghiệm thực tế: Nước sạch Vĩnh Phúc giảm tỷ lệ thất thoát
Bên cạnh Cấp nước Thanh Hóa, Công ty Cổ phần Nước sạch Vĩnh Phúc cũng là một trong những đơn vị ứng dụng eKMap Solutions vào công tác chống thất thoát. Theo chia sẻ của ông Ngô Trường Giang, Giám đốc công ty, việc quản lý mạng lưới tập trung, khoanh vùng quản lý và quản lý đồng hồ theo block đã giúp tỷ lệ thất thoát nước giảm xuống đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Đơn vị xác định đây là một chiến lược chủ chốt trong công tác phòng chống thất thoát nước của mình.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để kiểm soát thất thoát hiệu quả?
Từ kinh nghiệm của các đơn vị đã triển khai, ba yếu tố sau đóng vai trò quyết định.
- Dữ liệu mạng lưới phải chính xác trước khi phân vùng DMA. Nếu bản đồ nền còn thiếu hoặc sai lệch, việc khoanh vùng sẽ không phản ánh đúng thực tế.
- Đồng hồ tổng cần được ghi nhận và cập nhật thường xuyên. Dữ liệu đo đếm là đầu vào trực tiếp cho việc tính toán tỷ lệ thất thoát.
- Cần một hệ thống trình diễn dữ liệu trực quan. Bản đồ thất thoát giúp người quản lý ra quyết định nhanh hơn so với chỉ đọc báo cáo dạng bảng số liệu.
Câu hỏi thường gặp
1. DMA trong ngành cấp nước là gì?
Trả lời: DMA (District Metered Area) là mô hình chia mạng lưới cấp nước thành các khu vực đo đếm riêng biệt, giúp doanh nghiệp theo dõi và đánh giá tỷ lệ thất thoát theo từng vùng cụ thể.
2. GIS có giúp doanh nghiệp giảm thất thoát nước ngay lập tức không?
Trả lời: GIS không thay thế hoạt động kiểm toán thất thoát, nhưng cung cấp nền dữ liệu chính xác về mạng lưới, van và ranh giới khu vực để việc kiểm toán đạt hiệu quả cao hơn.
3. eKMap Solutions hỗ trợ những công cụ nào cho bài toán thất thoát nước?
Trả lời: Giải pháp cung cấp mô hình giám sát thất thoát tổng thể, kiểm soát theo vùng DMA/DMZ và kiểm toán trên tuyến ống truyền tải lớn.
eKMap Solutions giúp doanh nghiệp cấp nước xây dựng bản đồ thất thoát nước dựa trên dữ liệu mạng lưới chính xác, hỗ trợ ra quyết định nhanh và đúng khu vực. Tìm hiểu giải pháp quản lý cấp nước tại đây.
>>Bài viết liên quan: Quản lý mạng lưới cấp nước bằng GIS: Giải pháp toàn diện cho doanh nghiệp nước sạch
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ EK
Hotline: 0912 76 5656
Email: marketing@ekgis.com
Website: https://ekgis.com.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/eKGIS
Youtube: https://www.youtube.com/@eKMap_GIS-GeoAIServices
Văn phòng Hà Nội: Khu văn phòng tầng 3, tòa nhà CT1, Khu nhà ở Bộ Công An, đường Phạm Văn Đồng, phường Cổ Nhuế 2,
