Mục lục nội dung:
Số hóa mạng lưới cấp nước bằng GIS: Case Study eKMap Solutions tại Nước sạch số 2 Hà Nội
Trong quản lý cấp nước hiện đại, dữ liệu chính xác về vị trí đường ống, van, công trình và sự cố là nền tảng để doanh nghiệp vận hành mạng lưới hiệu quả.
Tuy nhiên, tại nhiều đơn vị cấp nước, thông tin tài sản vẫn còn nằm phân tán trên bản vẽ giấy, bảng tính Excel hoặc nhiều nguồn dữ liệu khác nhau. Khi dữ liệu không đồng nhất, việc tra cứu vị trí tài sản, xử lý sự cố hoặc lập kế hoạch bảo trì sẽ mất nhiều thời gian và phụ thuộc vào kinh nghiệm của từng cán bộ.
Đây cũng là bài toán Công ty Cổ phần Nước sạch số 2 Hà Nội đặt ra khi triển khai eKMap Solutions – giải pháp GIS quản lý mạng lưới cấp nước.
Thông qua nền tảng WebGIS và Mobile GIS, eKMap Solutions hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu tài sản, cập nhật thông tin từ hiện trường và kết nối các nghiệp vụ như quản lý sự cố, vận hành van, súc xả đường ống và kiểm toán thất thoát nước trên cùng một hệ thống.
Case study tại Nước sạch số 2 Hà Nội cho thấy: chuyển đổi số ngành nước không chỉ là đưa đường ống lên bản đồ, mà là xây dựng một cơ sở dữ liệu GIS có thể phục vụ trực tiếp cho hoạt động quản lý và vận hành mạng lưới.
Bài toán của Nước sạch số 2 Hà Nội: Quản lý mạng lưới không chỉ dừng ở bản đồ số
Đối với doanh nghiệp cấp nước, mạng lưới phân phối là một hệ thống tài sản có tính không gian rất cao. Mỗi tuyến ống, van khóa, đồng hồ hay điểm sự cố đều gắn với một vị trí cụ thể trên thực địa.
Vì vậy, khi xảy ra sự cố, cán bộ vận hành không chỉ cần biết “đường ống nằm ở đâu”. Họ còn cần xác định:
- Tuyến ống nào đang liên quan?
- Van nào cần thao tác để cô lập khu vực?
- Khu vực nào có thể bị ảnh hưởng?
- Lịch sử sự cố tại vị trí này đã từng xảy ra như thế nào?
Nếu chỉ chuyển bản vẽ giấy thành bản đồ điện tử, doanh nghiệp mới hoàn thành bước số hóa dữ liệu hình thức. Hệ thống chưa thể hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động vận hành nếu dữ liệu tài sản chưa được chuẩn hóa và liên kết với các nghiệp vụ thực tế.
Tại Công ty Cổ phần Nước sạch số 2 Hà Nội, bài toán đặt ra gồm ba yêu cầu chính:
- Chuẩn hóa dữ liệu tài sản mạng lưới cấp nước.
- Kết nối thông tin giữa bộ phận văn phòng và cán bộ hiện trường.
- Đưa các nghiệp vụ vận hành như sự cố, van, súc xả và kiểm toán thất thoát lên cùng một nền tảng quản lý.
Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp từng bước xây dựng mô hình quản lý mạng lưới cấp nước bằng GIS, trong đó dữ liệu không chỉ được lưu trữ mà còn được khai thác để hỗ trợ ra quyết định.
>>> Xem tin tức triển khai: eKMap tại Nước sạch số 2 Hà Nội
eKMap Solutions: Xây dựng nền tảng GIS phục vụ quản lý và vận hành cấp nước
Để giải quyết bài toán dữ liệu phân tán, Công ty Cổ phần Nước sạch số 2 Hà Nội triển khai eKMap Solutions – giải pháp GIS quản lý mạng lưới cấp nước nhằm xây dựng một hệ thống dữ liệu tập trung cho toàn bộ tài sản hạ tầng.
Khác với cách quản lý truyền thống chỉ lưu trữ bản vẽ hoặc bảng thông tin riêng lẻ, eKMap Solutions kết nối dữ liệu vị trí với thông tin kỹ thuật và nghiệp vụ vận hành. Nhờ đó, mỗi tài sản như đường ống, van, đồng hồ hay điểm sự cố đều được quản lý trên cùng một nền bản đồ số.
Trong phạm vi triển khai tại Nước sạch số 2 Hà Nội, hệ thống hỗ trợ các nhóm nghiệp vụ chính gồm:
- Quản lý bản đồ và tài sản mạng lưới cấp nước.
- Cập nhật dữ liệu hiện trường thông qua Mobile GIS.
- Quản lý sự cố và lịch sử xử lý theo vị trí.
- Hỗ trợ vận hành van, súc xả đường ống.
- Xây dựng dữ liệu phục vụ kiểm toán thất thoát nước.
Điểm quan trọng của mô hình này nằm ở việc đưa GIS trở thành một phần trong quy trình vận hành. Dữ liệu không chỉ được tạo ra để xem trên bản đồ, mà còn được cập nhật liên tục từ hiện trường và khai thác cho các hoạt động quản lý hằng ngày.
Qua đó, eKMap Solutions giúp doanh nghiệp từng bước chuyển từ mô hình quản lý mạng lưới dựa trên hồ sơ phân tán sang mô hình quản lý tài sản cấp nước dựa trên dữ liệu tập trung.
Các bước triển khai eKMap Solutions trong quản lý mạng lưới cấp nước
Để xây dựng một hệ thống GIS có thể phục vụ vận hành thực tế, eKMap Solutions được triển khai theo từng bước, bắt đầu từ việc chuẩn hóa dữ liệu tài sản đến số hóa các nghiệp vụ quản lý mạng lưới.
Bước 1: Chuẩn hóa vị trí tài sản trên bản đồ GIS
Một trong những khó khăn lớn trong quản lý cấp nước là nhiều tài sản nằm dưới lòng đất, trong khi dữ liệu vị trí có thể chưa phản ánh chính xác hiện trạng thực tế. Tháng 11/2024, Công ty Cổ phần Nước sạch số 2 Hà Nội đã triển khai thí điểm kết hợp GNSS RTK và eKMap Solutions để đo đạc, cập nhật vị trí tài sản lên bản đồ GIS. Dữ liệu tọa độ chính xác giúp hiệu chỉnh vị trí đường ống, van và các tài sản liên quan. Đây là bước nền tảng để xây dựng cơ sở dữ liệu mạng lưới cấp nước đáng tin cậy.
Bước 2: Đưa dữ liệu GIS từ văn phòng ra hiện trường
Sau khi dữ liệu tài sản được chuẩn hóa, vấn đề tiếp theo là duy trì sự đồng bộ giữa bản đồ và thực tế vận hành. Thông qua Mobile GIS, cán bộ hiện trường có thể trực tiếp tra cứu vị trí tài sản, cập nhật thông tin, ghi nhận hình ảnh và bổ sung dữ liệu ngay tại nơi phát sinh. Nhờ đó, dữ liệu được hình thành theo một quy trình liên tục: Hiện trường → cập nhật dữ liệu → đồng bộ hệ thống → khai thác quản lý
Bản đồ GIS vì vậy không còn là dữ liệu tĩnh, mà trở thành nguồn thông tin được cập nhật thường xuyên.
Bước 3: Quản lý sự cố cấp nước gắn với vị trí tài sản
Trong vận hành mạng lưới, thời gian xác định vị trí và phạm vi ảnh hưởng có vai trò rất quan trọng. Với eKMap Solutions, thông tin sự cố có thể được ghi nhận trực tiếp trên bản đồ và liên kết với tài sản liên quan như tuyến ống, van hoặc khu vực cấp nước. Điều này giúp cán bộ quản lý dễ dàng theo dõi:
- Vị trí xảy ra sự cố.
- Tài sản liên quan.
- Tiến độ xử lý.
- Lịch sử sự cố tại khu vực.
Dữ liệu sự cố được tích lũy theo thời gian cũng tạo cơ sở để doanh nghiệp xây dựng kế hoạch bảo trì và nâng cao hiệu quả vận hành.
Bước 4: Số hóa nghiệp vụ vận hành van
Trong mạng lưới cấp nước, xác định vị trí van mới chỉ là bước đầu. Khi xảy ra sự cố, cán bộ vận hành cần biết van nào cần thao tác và trạng thái hiện tại của từng điểm trên mạng lưới. eKMap Solutions giúp liên kết thông tin vị trí van với dữ liệu quản lý vận hành, hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi và chuẩn hóa nghiệp vụ liên quan đến van. Qua đó, dữ liệu GIS được đưa sâu hơn vào hoạt động vận hành thay vì chỉ đóng vai trò hiển thị bản đồ.
Bước 5: Sử dụng DMA phục vụ kiểm toán thất thoát nước
Kiểm soát thất thoát nước là một trong những bài toán quan trọng của doanh nghiệp cấp nước. Trong đó, DMA (District Metered Area) giúp chia mạng lưới thành các khu vực có thể theo dõi riêng về lưu lượng và tình trạng vận hành.
Tại Nước sạch số 2 Hà Nội, hoàn thiện cấu hình DMA là một trong các nhiệm vụ được triển khai nhằm phục vụ kiểm toán thất thoát dựa trên dữ liệu thực tế. Tuy nhiên, để DMA hoạt động hiệu quả, doanh nghiệp cần có dữ liệu nền chính xác về tuyến ống, van, đồng hồ và ranh giới khu vực. Đây chính là vai trò quan trọng của hệ thống GIS.
Bước 6: Chuẩn hóa quy trình vận hành cùng dữ liệu GIS
Sau khi nền tảng công nghệ được xây dựng, giai đoạn tiếp theo là đưa hệ thống trở thành một phần trong quy trình làm việc hằng ngày. Thực tế triển khai cho thấy, hiệu quả của chuyển đổi số không chỉ phụ thuộc vào tính năng phần mềm mà còn phụ thuộc vào cách doanh nghiệp tổ chức dữ liệu, phân công trách nhiệm và duy trì cập nhật.
Vì vậy, eKMap và Nước sạch số 2 Hà Nội tiếp tục phối hợp hoàn thiện:
- Quy trình cập nhật dữ liệu.
- Đầu mối phụ trách từng nghiệp vụ.
- Cách thức khai thác GIS trong vận hành.
- Cơ chế phối hợp giữa các bộ phận.
Đây là bước quan trọng để GIS trở thành công cụ quản lý thường xuyên thay vì chỉ là một hệ thống lưu trữ dữ liệu.
Kết quả đạt được sau quá trình số hóa mạng lưới cấp nước
Sau gần hai năm triển khai, giá trị lớn nhất mà eKMap Solutions mang lại cho Công ty Cổ phần Nước sạch số 2 Hà Nội không chỉ nằm ở việc đưa dữ liệu lên bản đồ. Quan trọng hơn, doanh nghiệp từng bước hình thành một phương thức quản lý mới, trong đó dữ liệu mạng lưới được chuẩn hóa, liên kết với vị trí thực tế và phục vụ trực tiếp cho các hoạt động vận hành.
Sau triển khai, doanh nghiệp đạt được 4 giá trị chính:
- Xây dựng cơ sở dữ liệu GIS tập trung cho mạng lưới cấp nước: Các thông tin về đường ống, van, tài sản và khu vực quản lý được tổ chức trên cùng một nền tảng bản đồ số.
- Kết nối dữ liệu văn phòng với hiện trường: Cán bộ có thể tra cứu, cập nhật và bổ sung thông tin tài sản ngay trong quá trình làm việc thực tế.
- Số hóa các nghiệp vụ quản lý vận hành: Các hoạt động như quản lý sự cố, vận hành van, súc xả đường ống và kiểm toán thất thoát được đưa vào cùng một hệ thống quản lý.
- Tạo nền tảng dữ liệu cho phân tích và ra quyết định: Khi dữ liệu được cập nhật liên tục, doanh nghiệp có cơ sở để đánh giá tình trạng mạng lưới, lập kế hoạch bảo trì và tối ưu vận hành.
Từ một hệ thống dữ liệu phân tán, eKMap Solutions giúp Nước sạch số 2 Hà Nội từng bước xây dựng mô hình quản lý mạng lưới cấp nước dựa trên dữ liệu GIS.
Đây cũng là bước quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành nước, khi công nghệ không chỉ hỗ trợ lưu trữ thông tin mà trở thành công cụ phục vụ hoạt động quản lý hằng ngày.
>>> Đọc thêm: Hành trình chuyển đổi số vận hàng quản lý cấp nước của Cấp nước Thanh Hóa
Bài học chuyển đổi số ngành nước từ Case Study Nước sạch số 2 Hà Nội
Thực tế triển khai cho thấy, chuyển đổi số trong lĩnh vực cấp nước không bắt đầu từ việc triển khai thật nhiều chức năng công nghệ.
Nền tảng quan trọng nhất vẫn là dữ liệu mạng lưới chính xác và quy trình vận hành rõ ràng.
Một doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những bước cơ bản:
- Chuẩn hóa dữ liệu tài sản cấp nước.
- Xác định chính xác vị trí đường ống, van và công trình trên bản đồ GIS.
- Kết nối dữ liệu hiện trường với hệ thống quản lý tập trung.
- Số hóa từng nghiệp vụ vận hành theo nhu cầu thực tế.
- Từng bước mở rộng sang phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định.
Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp tránh tình trạng triển khai công nghệ nhưng dữ liệu không đầy đủ, cán bộ không sử dụng thường xuyên hoặc hệ thống không gắn với quy trình thực tế.
Case study tại Nước sạch số 2 Hà Nội cho thấy: GIS chỉ phát huy giá trị khi trở thành một phần trong cách doanh nghiệp quản lý và vận hành mạng lưới mỗi ngày.
Mô hình quản lý cấp nước bằng GIS có thể nhân rộng như thế nào?
Mỗi doanh nghiệp cấp nước có hiện trạng dữ liệu và quy mô mạng lưới khác nhau. Tuy nhiên, mô hình triển khai GIS có thể được mở rộng theo từng giai đoạn phù hợp. Với các đơn vị đang quản lý dữ liệu bằng bản vẽ giấy, Excel hoặc nhiều hệ thống riêng lẻ, bước đầu tiên nên là xây dựng cơ sở dữ liệu GIS mạng lưới cấp nước. Sau khi dữ liệu nền được chuẩn hóa, doanh nghiệp có thể tiếp tục triển khai:
- Quản lý tài sản cấp nước trên bản đồ số.
- Cập nhật dữ liệu ngoài hiện trường bằng Mobile GIS.
- Theo dõi và xử lý sự cố theo vị trí.
- Quản lý vận hành van và khu vực cấp nước.
- Phân tích DMA phục vụ kiểm toán thất thoát.
- Hỗ trợ lập kế hoạch bảo trì và nâng cấp mạng lưới.
Như vậy, chuyển đổi số ngành nước không phải là một dự án triển khai một lần, mà là quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống dữ liệu theo từng bước. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật liên tục, doanh nghiệp có thể mở rộng các ứng dụng GIS để nâng cao hiệu quả quản lý trong dài hạn.
eKMap Solutions – Giải pháp GIS chuyên biệt cho quản lý cấp nước
eKMap Solutions hỗ trợ doanh nghiệp cấp nước xây dựng và quản lý dữ liệu mạng lưới trên nền bản đồ số, kết nối WebGIS và Mobile GIS với các nghiệp vụ ngoài hiện trường. Từ quản lý tài sản, cập nhật mạng lưới đến sự cố, vận hành và dữ liệu phục vụ kiểm toán thất thoát,…. mục tiêu của hệ thống là tạo ra một nền dữ liệu thống nhất để nhiều bộ phận cùng khai thác và cập nhật.
Nếu doanh nghiệp của bạn vẫn đang quản lý mạng lưới bằng nhiều bản vẽ, Excel hoặc dữ liệu phân tán giữa các phòng ban, bài toán cần giải quyết có thể không phải là “mua thêm một phần mềm”. Điểm bắt đầu có thể là xây dựng lại một nguồn dữ liệu mạng lưới đủ chính xác để cả doanh nghiệp cùng tin tưởng và sử dụng.
FAQ về GIS trong quản lý mạng lưới cấp nước
1.GIS trong quản lý cấp nước là gì?
Trả lời: GIS trong quản lý cấp nước là hệ thống sử dụng dữ liệu vị trí để quản lý các tài sản và hoạt động của mạng lưới như đường ống, van, trạm, đồng hồ, sự cố và khu vực cấp nước. Khi kết hợp với dữ liệu nghiệp vụ, GIS không chỉ hiển thị bản đồ mà còn hỗ trợ tra cứu, cập nhật, phân tích và quản lý vận hành.
2. eKMap Solutions được sử dụng tại Nước sạch số 2 Hà Nội để làm gì?
Trả lời: eKMap Solutions được triển khai trên nền bản đồ số để phục vụ nhiều nghiệp vụ gồm quản lý tài sản, giám sát mạng lưới, sự cố, vận hành van, súc xả và hỗ trợ kiểm toán thất thoát. Hệ thống sử dụng WebGIS và Mobile GIS để kết nối dữ liệu văn phòng với hoạt động ngoài hiện trường.
3. GNSS RTK có vai trò gì trong quản lý mạng lưới cấp nước?
Trả lời: GNSS RTK hỗ trợ xác định tọa độ tài sản ngoài thực địa với độ chính xác cao. Tại chương trình thí điểm ở Xí nghiệp Nước sạch Long Biên, dữ liệu RTK được tích hợp vào eKMap để hiệu chỉnh vị trí tài sản và hướng tuyến mạng lưới.
4. DMA có tác dụng gì trong quản lý thất thoát nước?
Trả lời:DMA giúp chia mạng lưới thành các khu vực có thể theo dõi lưu lượng và phân tích riêng biệt, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp khoanh vùng bất thường và phục vụ quản lý tổn thất nước. Trong dự án Nước sạch số 2 Hà Nội, hoàn thiện cấu hình DMA là một trong những nhiệm vụ phục vụ kiểm toán thất thoát.
5. eKMap Solutions hỗ trợ những nghiệp vụ nào trong ngành nước?
Trả lời: eKMap Solutions hỗ trợ nhiều nhóm nghiệp vụ gồm:
- Quản lý tài sản cấp nước.
- Quản lý mạng lưới đường ống.
- Quản lý sự cố.
- Quản lý vận hành van.
- Súc xả đường ống.
- Hỗ trợ kiểm toán thất thoát nước thông qua dữ liệu DMA….
6. Doanh nghiệp cấp nước nên bắt đầu chuyển đổi số từ đâu?
Trả lời: Không có một điểm bắt đầu giống nhau cho mọi doanh nghiệp. Tuy nhiên, với các đơn vị đang quản lý dữ liệu phân tán, bước nền tảng thường là chuẩn hóa dữ liệu tài sản, đưa tài sản lên GIS và kết nối dữ liệu ngoài hiện trường trước khi triển khai các lớp phân tích và tự động hóa cao hơn. World Bank cũng khuyến nghị doanh nghiệp xác định đúng vấn đề và mức độ sẵn sàng trước khi lựa chọn lộ trình Digital Water.
Liên hệ eKMap Solutions
Nếu doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc quản lý dữ liệu mạng lưới cấp nước phân tán, thiếu đồng bộ hoặc khó khai thác trong vận hành, eKMap Solutions có thể hỗ trợ xây dựng nền tảng GIS phù hợp với hiện trạng và quy trình thực tế.
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ EK
Hotline: 0912 76 5656
Email: marketing@ekgis.com
Website: https://ekgis.com.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/eKGIS
Youtube: https://www.youtube.com/@eKMap_GIS-GeoAIServices
Văn phòng Hà Nội: Khu văn phòng tầng 3, tòa nhà CT1, Khu nhà ở Bộ Công An, đường Phạm Văn Đồng, phường Cổ Nhuế 2,
